چۆن پارێزگاری لە بینین و چاوەکانمان بکەین

ئایا دەزانیت کە بینین و چاوەکانت یەکێکن لە هەستیارترین بەشەکانی لەش؟
چاوەکانمان ئەندامی زۆر ناسکن—بەتایبەتی کاتێک لە ژینگەیەکی ژەهراویدا دەژین.

چەندین ڕێگا هەن بۆ پاراستنی بینینمان و پاراستنی تەندروستیی چاو:

١) بە شێوەیەکی بەردەوام سەردانی پزیشکی چاوەکەت بکە

یەکەم هەنگاو ئەوەیە دڵنیا بینەوە کە ساڵانە، یان لانیکەم دوو ساڵ جارێک، سەردانی پزیشکی چاو دەکەین، بەپێی تەمەن و باری تەندروستیمان.

چاوەکانمان بەرگریی سروشتییان هەیە دژی هێرشبەرە دەرەکییەکان، بەڵام هەندێک جار بەرکەوتن لەگەڵ ڕووناکی، پیسبوون، یان ماندووبوون زۆر توند دەبێت. لەو کاتەدا پێویستە وریابیت—و سەردانی پسپۆڕێکی چاودێریی چاو بکەیت.

٢) چاویلکەی پارێزەر بەکاربهێنە

باشترین پاراستن بۆ چاوەکان بەکارهێنانی چاویلکە یان چاویلکەی خۆرە. هەردووکیان زۆر گرنگن.

چاویلکەکان کە لەلایەن پسپۆڕی چاوەوە دابین دەکرێن، بە پارێزگاریی تیشکی سەروو وەنەوشەیی (UV) دیزاین کراون، کە ئەمەش بۆ پاراستنی بینایی زۆر گرنگە.
بارودۆخ هەرچییەک بێت، چاویلکەی گونجاو ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە پاراستنی چاوەکانت لەو زیانانەی کە بەهۆی تیشکی سەروو وەنەوشەیی، تیشکی شین، یان وروژێنەرە فیزیایییەکانەوە دروست دەبن.

٢) چاوەڕە

کاتێک سەردانی پزیشکی چاو یان پسپۆڕی بینایی دەکەین، ڕەنگە بەرهەمێکمان بۆ پێشنیار بکەن کە یارمەتی پاراستنی شێی گونجاوی چاو دەدات و هەندێکجاریش یارمەتی پاککردنەوەی نەرمی چاوەکان دەدات.

بۆ نموونە، ئەگەر تۆز بچێتە چاوەکانتەوە، بەرهەمگەلێک بەردەستن کە پێکهاتەی کیمیاییان هاوشێوەی فرمێسکە سروشتییەکانە. ئەمانە دەتوانن یارمەتیدەر بن لە لابردنی وردیلەکان بە نەرمی، بەبێ ئەوەی پێویست بکات بە پەنجەکانت دەست لە چاوەکانت بدەیت.

• تکایە سەرنج بدە: هەمیشە لەگەڵ پسپۆڕی چاوەکانتدا باسی دەرزی چاو بکە. هەرچەندە لە هەندێک حاڵەتدا سوودبەخشن، بەڵام لەوانەیە گونجاو نەبن ئەگەر هەستیاری یان حەساسیەتی ترت هەبێت. تەنها پسپۆڕی چاو دەتوانێت بەرهەمی گونجاو بۆ حاڵەتەکەت پێشنیار بکات.

٣) پاراستنی چاوەکان لە تیشکی خۆر

یەکێک لە گەورەترین مەترسییەکان بۆ چاو و قەڕنییەمان، بەرکەوتنی تیشکی خۆرە بێ پارێزەری دژە-ئەلمۆنی (UV).
ئەمەش مانەوە لە دەرەوە بۆ ماوەی درێژ دەگرێتەوە؛ لە باخچە، لە کەناری دەریا، یان بەتایبەتی لە شاخەکاندا، کە تیشکی خۆر بە هەڵماڵینی لەسەر بەفر دەتوانێت بەرکەوتن بە تیشکی ئەلمۆنی زیاتر بکات.

زۆربەمان لە منداڵیدا ڕاستەوخۆ سەیری خۆرمان کردووە، تەنها بۆ ئەوەی ئاگادار بکرێینەوە کە وا نەکەین. بۆ نموونە، لە کاتی خۆرگرتندا، زۆر گرنگە چاویلکەی پارێزەری تایبەت بەکاربهێنیت کە بۆ ڕێگریکردن لە تیشکە مەترسیدارەکانی سەروو وەنەوشەیی (UV) دیزاین کراوە.

تەنانەت کاتێک ڕاستەوخۆ سەیری خۆر ناکەیت، بەکارهێنانی چاویلکەی خۆر کە پارێزگاریی تیشکی سەروو وەنەوشەیی (UV)ی باوەڕپێکراوی هەبێت، هەر کاتێک لە دەرەوەیت شتێکی زۆر گرنگە.
چاویلکەکانی چاوپزیشکێکی شیاو زۆربەی کات لێنزی پارێزەری تیشکی سەروو وەنەوشەیییان لەگەڵدایە، کە یارمەتیدەرە لە پاراستنی چاوەکانت لە زیان.

• ئاگاداری چاویلکەی خۆری پلاستیکی هەرزان بە: چونکە دەتوانن هەستێکی هەڵەی پارێزگاری دروست بکەن. ڕەنگە تۆخییەکەی ببێتە هۆی فراوانبوونی (کرانەوەی زیاتر) قەڕنیەت، کە ڕێگە بە تیشکی زیاتری زیانبەخشی سەروو وەنەوشەیی (UV) دەدات بچێتە ناو چاوەکانتەوە و لەوانەیە زیان بە قەڕنیەی چاوت بگەیەنێت.

دەبێت بەردەوام وریابین.

یەکێک لە گرنگترین کاتەکان بۆ پاراستنی بینینمان دوای ئەنجامدانی نەشتەرگەریی چاوە.
ئەمە بە شێوەیەکی باو لە کەسانی بەساڵاچوودا ڕوودەدات، چونکە هەندێک لە کێشەکانی چاو کە پەیوەستن بە تەمەنەوە لەوانەیە لە کۆتاییدا پێویستیان بە دەستێوەردانی نەشتەرگەری بێت.
بەڵام، ماوەی دوای نەشتەرگەری ئەو کاتەیە کە چاوەکان زۆر هەستیارن، و پێویستی بە چاودێریی زیاترە بۆ دڵنیابوون لە چاکبوونەوە و پاراستنی دروست.

٤) پیسبوونی کانزا قورسەکان

بۆ ئەو کەسانەی کە بەرکەوتەی پیسبوونی کانزا قورسەکان بوون، سوودبەخشە بزانن کە هەندێک تەواوکەری خۆراکی، وەک کلۆرێلا، لەوانەیە سوودی هەبێت.
کلۆرێلا دەتوانێت یارمەتی بەرزکردنەوەی ئاستی ڤیتامین A بدات، کە بۆ پاراستنی بینایی تەندروست گرنگە. هەروەها لەوانەیە پشتگیری لە پرۆسەی پاککردنەوەی جەستە بکات لە ڕێگەی میکانیزمێکەوە ناسراو بە “چێلەیشن” (بەستەر)، کە پرۆسەیەکە یارمەتی لابردنی کانزا قورسەکان لە جەستە دەدات.

تکایە سەرنج بدە: تەواوکەرە خۆراکییەکان دەبێت تەنها وەک بەشێک لە سیستەمێکی خۆراکیی هاوسەنگ وەربگیرێن. هەرگیز لە بڕی پێشنیارکراوی ڕۆژانە زیاتر وەرمەگرە و هەمیشە پەیڕەوی چاودێریی پزیشکی یان خۆراکی بکە. (بەستەر)، (بەستەر).

٥) برینداربوونی چاو – زانیاری لە وێبسایتی NHS:

• چاوە سوورەکان : (بەستەر)
• چاوی شین : (بەستەر)
• برینداربوونی چاوەکان : (بەستەر)

٦) ئاڕ ئێن ئای بی: پەیمانگای شاهانەی نیشتمانیی خەڵکی نابینا (ڕێکخراوی خێرخوازی):

• ماڵپەڕی RNIB : (بەستەر)