როგორ შეგვიძლია დავიცვათ ჩვენი პირადი მონაცემები, როგორც მოქალაქეებს?

კომპიუტერები და ციფრული ცხოვრება დროთა განმავლობაში მნიშვნელოვნად განვითარდა. ინტერნეტისა და სოციალური ქსელების გამოგონების შემდეგ, ჩვენმა ონლაინ ურთიერთობებმა ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაში სულ უფრო ცენტრალური ადგილი დაიკავა.

სოციალური ქსელების გამოყენებამ მუდმივად შეცვალა ჩვენი ჩვევები და ქცევის მანერა.

დაახლოებით 2010 წელს, ღია კოდისა და ლინუქსის საზოგადოებებმა ხალხის გაფრთხილება დაიწყეს “GAFA”-ს მიერ პირადი მონაცემების შეგროვების საფრთხეების შესახებ — ეს არის აბრევიატურა, რომელიც მსხვილ ტექნოლოგიურ კომპანიებს აღნიშნავს: Google, Amazon, Facebook და Apple.

დაახლოებით 2015 წელს ევროკომისიამ შემოიღო ახალი სამართლებრივი პოლიტიკა სახელწოდებით GDPR (“RGPD” ფრანგულად), რაც მონაცემთა დაცვის ზოგადი რეგულაციის (General Data Protection Regulation) აღნიშვნაა.

ამ პოლიტიკამ მონაცემთა კონფიდენციალურობის მნიშვნელობის შესახებ ცნობიერების ამაღლებაში შეიტანა წვლილი. ამ კონცეფციის სრულად გააზრებას დრო დასჭირდა, რადგან ჩვენ ყველანი ვუზიარებდით მონაცემებს მისი შედეგების გააზრების გარეშე.

ჩვენ გავაცნობიერეთ, რომ თუ კომპანია ჩვენი პროფილებიდან პირად ინფორმაციას აგროვებს, ჩვენ გვაქვს უფლება, ავირჩიოთ, რას გავაზიარებთ — უსაფრთხოების კონცეფცია, რომელიც საინფორმაციო ტექნოლოგიებში სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება.

მონაცემთა კონფიდენციალურობა და პირადი ინფორმაცია ყველასთვის აუცილებელია. ისინი ჩვენი იდენტობის ნაწილია.

ჩვენი იდენტობის დაცვა, ფაქტობრივად, საკუთარი თავის დაცვაა პოტენციური რისკებისგან. ის გვეხმარება გავაცნობიეროთ, რომ არსებობს ერთგვარი მენტალური ან ვირტუალური საზღვარი. ეს შეიძლება შეზღუდვად ჟღერდეს, მაგრამ სინამდვილეში, ამ საზღვრის აღიარება უფრო მეტად გვეხმარება, ვიდრე გვაფერხებს.

როგორც ფრანგულად ზოგჯერ ვამბობთ: “Reculer pour mieux sauter” — რაც დაახლოებით ნიშნავს: “რამდენიმე ნაბიჯის უკან დახევა, რათა უკეთ გადახტომა შეძლო”. თუმცა ინგლისურს შესაძლოა ზუსტი ეკვივალენტი არ ჰქონდეს, იდეა მსგავსია “გადადების, რათა უკეთ გააკეთო” ან “სტრატეგიული პაუზის” აღებისა.

(როგორც ამ საიტზე არსებული სხვა ბმულები გვახსენებენ), ჩვენ ხელახლა უნდა ვისწავლოთ, თუ როგორ გავაზიაროთ არა მხოლოდ ჩვენი პირადი ინფორმაცია, არამედ სხვებისაც — საკუთარი თავისა და სხვების პატივისცემით.

ჩვენს შინაგან მე-სთან დაბრუნება ასევე გვეხმარება, შევქმნათ უკეთესი “ერთობლიობა”.

GAFA-ს აღზევებამ და მათი მონაცემთა შეგროვების პრაქტიკამ — ნებაყოფლობითი ყოფილიყოს თუ უნებლიე — ყურადღება მიაპყრო IT მეცნიერების საქმიანობას, რომლებიც ახლა იძულებულნი არიან, გადააფასონ და ეჭვქვეშ დააყენონ:

• რას ვაკეთებთ?
• როგორ ვაკეთებთ ამას?

ღია კოდის საზოგადოებამ, რომელიც ხშირად ლიდერია კომპიუტერულ მეცნიერებაში ეთიკურ დისკუსიებში, გაზარდა ცნობიერება იმის შესახებ, თუ როგორ ვიყენებთ პირად მონაცემებს საინფორმაციო ტექნოლოგიების (საინფორმაციო ტექნოლოგია, IT) კონტექსტში — პირდაპირი მნიშვნელობით, ინფორმაციის გაზიარების ტექნოლოგია.

ეს გვაიძულებს, უფრო მეტად დავფიქრდეთ, თუ რა ინფორმაციას ვავრცელებთ და როგორ ვაკეთებთ ამას.

ასევე გახსოვდეთ:
თუ ერთ დღეს თქვენი პირადი ინფორმაცია თანხმობის გარეშე გამოქვეყნდება — და გამოიწვევს ზიანს, შეურაცხყოფს თქვენს ღირსებას ან შეიცავს ყალბ შინაარსს — თქვენ გაქვთ უფლებები.

როგორც ზოგჯერ ვამბობთ: “სხვა სამყარო შესაძლებელია”. არაფერია საბოლოო.

თქვენ გაქვთ მოქმედების უფლება. თუ ინფორმაცია მოიპარეს, ბოროტად გამოიყენეს ან თქვენი თანხმობის გარეშე გამოაქვეყნეს, თქვენ გაქვთ მისი აღდგენისა და წაშლის უფლება, სამართლიანობისა და ადამიანის უფლებების შესაბამისად.

ყველაფრის გადამოწმება და გამოძიება შესაძლებელია. ამისთვის საჭიროა დაუკავშირდეთ შესაბამის საჯარო ორგანოს იმ ქვეყანაში ან ადგილას, სადაც თქვენი პირადი ინფორმაცია აღმოაჩინეს. ასევე შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ:

• პოლიცია
• მოქალაქეთა კონსულტაცია
• იურიდიული კონსულტაციის ვებსაიტები, როგორიცაა "Which? Legal"
• იურიდიულ საზოგადოებაზე დატანილი ნებისმიერი იურიდიული ფირმა

მოქმედება შეიძლება რთულად მოგეჩვენოთ. ზოგჯერ შეიძლება სასოწარკვეთილნი ვიყოთ. მაგრამ ყოველ მცირე ნაბიჯს აქვს მნიშვნელობა. ეს თქვენი პირადი ინფორმაციაა.

თქვენი მონაცემების დაცვა სხვების დაცვასაც ეხმარება.

თქვენი პირადი ინფორმაცია ძვირფასია.
თქვენ გაქვთ უფლება, იმოქმედოთ, როგორც მოქალაქემ — თქვენი ადამიანური უფლებებისა და ღირსების დასაცავად.