Como podemos protexer os nosos datos persoais como cidadáns?

Os ordenadores e a vida dixital evolucionaron significativamente ao longo do tempo. Coa invención de Internet e das redes sociais, as nosas relacións en liña pasaron a ocupar un lugar cada vez máis central nas nosas vidas cotiás.

O uso das redes sociais cambiou continuamente os nosos hábitos e a forma en que nos comportamos.

Cara a 2010, as comunidades de código aberto e de Linux comezaron a alertar á xente sobre os perigos da recollida de datos privados por parte de “GAFA” — unha contracción que se refire ás principais empresas tecnolóxicas: Google, Amazon, Facebook e Apple.

Cara a 2015, a Comisión Europea introduciu unha nova política legal chamada GDPR (“RGPD” en francés), que significa Regulamento Xeral de Protección de Datos.

Esta política axudou a concienciar sobre a importancia da privacidade dos datos. O concepto tardou en ser plenamente comprendido porque todos compartíamos datos sen decatarnos das súas implicacións.

Chegamos a comprender que se unha empresa recolle información privada dos nosos perfís, temos o dereito a escoller o que compartimos — un concepto de seguridade que se converteu cada vez máis importante nas tecnoloxías da información.

A privacidade dos datos e a información persoal son esenciais para todas as persoas. Forman parte da nosa identidade.

Protexer a nosa identidade é, en realidade, protexernos dos riscos potenciais. Axúdanos a comprender que existe unha especie de límite mental ou virtual. Isto pode soar como unha limitación, pero en realidade recoñecer este límite axúdanos máis do que nos obstaculiza.

Como ás veces dicimos en francés: “Reculer pour mieux sauter” — que se traduce libremente como “dar uns pasos atrás para saltar mellor”. Aínda que o inglés non teña un equivalente exacto, a idea é similar a “aprazar para facelo mellor” ou “facer unha pausa estratéxica“.

(Como outros enlaces neste sitio poden lembrarnos), necesitamos reaprender a compartir non só a nosa propia información privada, senón tamén a dos demais, con respecto por nós mesmos e polos demais.

Volver ao noso eu interior tamén nos axuda a crear un mellor ‘xuntos’.

O ascenso de GAFA e as súas prácticas de recollida de datos —voluntarias ou involuntarias— chamou a atención sobre o traballo dos científicos de TI, que agora se ven impulsados a repensar e cuestionar:

• Que estamos a facer?
• ¿Como o estamos a facer?

A comunidade de código aberto, que a miúdo lidera as discusións éticas na informática, concienciou sobre como empregamos os datos persoais no contexto da Tecnoloxía da Información (T.I.) — literalmente, a tecnoloxía de compartir información.

Isto anímanos a ser máis conscientes de que información compartimos e de como a compartimos.

Tamén lembra:
se un día se publica información persoal sobre ti sen o teu consentimento — e causa dano, vulnera a túa dignidade ou inclúe contido falso — tes dereitos.

Como decimos ás veces: “Outro mundo é posible.” Nada é definitivo.

Tes o dereito a actuar. Se a túa información foi roubada, mal utilizada ou publicada sen o teu consentimento, tes o dereito a recuperala e a retirala, de acordo coa xustiza e cos dereitos humanos.

Todo pode ser verificado e investigado. Todo o que tes que facer é contactar coa autoridade pública competente no país ou lugar onde se atopou a túa información privada. Tamén podes poñerte en contacto con:

• A policía
• Asesoramento Cidadán
• Sitios web de asesoramento xurídico como "Which? Legal"
• Calquera despacho de avogados listado no sitio web da Sociedade de Avogados

Pode resultar difícil actuar. Ás veces podemos sentirnos desesperados. Pero cada pequeno paso importa. É a túa información persoal.

Protexer os teus datos tamén axuda a protexer aos demais.

A túa información persoal é valiosa.
Tes o dereito a actuar como cidadán — en defensa dos teus dereitos humanos e da túa dignidade.