{"id":99615,"date":"2026-07-12T15:13:52","date_gmt":"2026-07-12T14:13:52","guid":{"rendered":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?p=99615"},"modified":"2026-07-12T15:13:53","modified_gmt":"2026-07-12T14:13:53","slug":"verndar-id","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?p=99615&lang=is","title":{"rendered":"Verndar-ID"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-src=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Gdpr-1024x768.jpg?lossy=2&strip=1&webp=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-99614 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Gdpr-1024x768.jpg?lossy=2&strip=1&webp=1 1024w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Gdpr-300x225.jpg?lossy=2&strip=1&webp=1 300w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Gdpr-768x576.jpg?lossy=2&strip=1&webp=1 768w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Gdpr-1536x1152.jpg?lossy=2&strip=1&webp=1 1536w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Gdpr-2048x1536.jpg?lossy=2&strip=1&webp=1 2048w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Gdpr-1440x1080.jpg?lossy=2&strip=1&webp=1 1440w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Gdpr.jpg?size=512x384&lossy=2&strip=1&webp=1 512w\" data-sizes=\"auto\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1024px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1024\/768;\" data-original-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">GDPR &#8211; Almenn regluger\u00f0 um pers\u00f3nuvernd or\u00f0ask\u00fd-kollasj, t\u00e6knihugmyndabakgrunnur<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Hvernig getum vi\u00f0 vernda\u00f0 pers\u00f3nuuppl\u00fdsingar okkar sem borgarar?<\/strong><\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f6lvur og stafr\u00e6nt l\u00edf hafa \u00fer\u00f3ast verulega me\u00f0 t\u00edmanum. Me\u00f0 tilkomu internetsins og samf\u00e9lagsmi\u00f0la hafa tengsl okkar \u00e1 netinu teki\u00f0 s\u00edfellt mi\u00f0l\u00e6gri st\u00f6\u00f0u \u00ed daglegu l\u00edfi okkar.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Notkun samf\u00e9lagsmi\u00f0la hefur st\u00f6\u00f0ugt breytt venjum okkar og heg\u00f0un okkar.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Um 2010 h\u00f3fu opinn hugb\u00fana\u00f0ur- og Linux-samf\u00e9l\u00f6gin a\u00f0 vara f\u00f3lk vi\u00f0 h\u00e6ttunum sem fylgja s\u00f6fnun einkauppl\u00fdsinga af h\u00e1lfu &#8220;GAFA&#8221; \u2014 samdr\u00e1ttaraflei\u00f0sla sem v\u00edsar til st\u00f3ru t\u00e6knifyrirt\u00e6kjanna <strong>Google, Amazon, Facebook og Apple<\/strong>.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Um 2015 kynnti framkv\u00e6mdastj\u00f3rn Evr\u00f3pusambandsins n\u00fdja lagastefnu sem kallast <strong>GDPR<\/strong> (&#8220;RGPD&#8221; \u00e1 fr\u00f6nsku), sem stendur fyrir <strong>almenn regluger\u00f0 um pers\u00f3nuvernd<\/strong>.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deessi stefna hj\u00e1lpa\u00f0i til vi\u00f0 a\u00f0 vekja athygli \u00e1 mikilv\u00e6gi pers\u00f3nuverndar gagna. Hugmyndin t\u00f3k t\u00edma a\u00f0 skilja til fulls vegna \u00feess a\u00f0 vi\u00f0 vorum \u00f6ll a\u00f0 deila g\u00f6gnum \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00e1tta okkur \u00e1 aflei\u00f0ingum \u00feeirra.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 komumst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ef fyrirt\u00e6ki safnar pers\u00f3nuuppl\u00fdsingum \u00far pr\u00f3f\u00edlum okkar, <strong>eigum vi\u00f0 r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 velja hva\u00f0 vi\u00f0 deilum<\/strong> \u2014 \u00f6ryggishugmynd sem hefur or\u00f0i\u00f0 s\u00edfellt mikilv\u00e6gari \u00ed uppl\u00fdsingat\u00e6kni.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gagnavernd og pers\u00f3nuuppl\u00fdsingar eru nau\u00f0synlegar fyrir alla. \u00de\u00e6r eru hluti af au\u00f0kenni okkar.<\/strong><\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u00f0 vernda au\u00f0kenni okkar er \u00ed raun a\u00f0 vernda okkur fyrir hugsanlegum \u00e1h\u00e6ttu\u00fe\u00e1ttum. \u00dea\u00f0 hj\u00e1lpar okkur a\u00f0 skilja a\u00f0 til s\u00e9 einhvers konar hugr\u00e6n e\u00f0a s\u00fdndarm\u00f6rk. \u00deetta kann a\u00f0 hlj\u00f3ma eins og takm\u00f6rkun, en \u00ed raun og veru hj\u00e1lpar \u00fea\u00f0 okkur meira en \u00fea\u00f0 hindrar okkur.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eins og vi\u00f0 segjum stundum \u00e1 fr\u00f6nsku: <strong>&#8220;Reculer pour mieux sauter&#8221;<\/strong> \u2014 sem lauslega \u00fe\u00fddist sem <strong>&#8220;a\u00f0 taka nokkur skref aftur til a\u00f0 hoppa betur.&#8221;<\/strong> \u00de\u00f3 a\u00f0 ensk hafi ekki n\u00e1kv\u00e6ma hli\u00f0st\u00e6\u00f0u er hugmyndin svipu\u00f0 hugtakinu &#8220;<strong>a\u00f0 fresta til a\u00f0 gera betur<\/strong>&#8221; e\u00f0a &#8220;<strong>a\u00f0 taka stefnum\u00f3tandi p\u00e1su.<\/strong>&#8220;<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Eins og a\u00f0rir hlekkir \u00e1 \u00feessari s\u00ed\u00f0u minna okkur \u00e1), \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 <strong>l\u00e6ra aftur hvernig \u00e1 a\u00f0 deila<\/strong> ekki a\u00f0eins okkar eigin pers\u00f3nulegu uppl\u00fdsingum heldur einnig uppl\u00fdsingum annarra \u2013 me\u00f0 vir\u00f0ingu fyrir okkur sj\u00e1lfum og \u00f6\u00f0rum.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A\u00f0 sn\u00faa aftur til innra sj\u00e1lfs okkar hj\u00e1lpar okkur einnig a\u00f0 skapa betra &#8220;saman&#8221;.<\/strong><\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f6xtur GAFA og gagnas\u00f6fnunara\u00f0fer\u00f0ir \u00feeirra \u2013 hvort sem \u00fe\u00e6r eru sj\u00e1lfviljugar e\u00f0a \u00f3viljugar \u2013 hafa vaki\u00f0 athygli \u00e1 starfi uppl\u00fdsingat\u00e6kniv\u00edsindamanna, sem n\u00fa eru hvattir til a\u00f0 endursko\u00f0a og efast um:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Hva\u00f0 erum vi\u00f0 a\u00f0 gera?<\/li>\n\n\n\n<li>Hvernig erum vi\u00f0 a\u00f0 gera \u00feetta?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opinn hugb\u00fana\u00f0arh\u00f3purinn, sem oft lei\u00f0ir si\u00f0fer\u00f0islegar umr\u00e6\u00f0ur innan t\u00f6lvunarfr\u00e6\u00f0i, hefur vaki\u00f0 athygli \u00e1 \u00fev\u00ed hvernig vi\u00f0 notum pers\u00f3nuuppl\u00fdsingar \u00ed samhengi <strong>uppl\u00fdsingat\u00e6kni (I.T.)<\/strong> \u2014 b\u00f3kstaflega <strong>t\u00e6kni til a\u00f0 deila uppl\u00fdsingum<\/strong>.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deetta hvetur okkur til a\u00f0 vera me\u00f0vita\u00f0ri um <strong>hva\u00f0a uppl\u00fdsingar vi\u00f0 deilum<\/strong> og <strong>hvernig<\/strong> vi\u00f0 deilum \u00feeim.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mundu l\u00edka:<br><strong>Ef einn daginn ver\u00f0a pers\u00f3nuuppl\u00fdsingar um \u00feig birtar \u00e1n sam\u00feykkis \u2014 og valda ska\u00f0a, sker\u00f0a vir\u00f0ingu \u00fe\u00edna e\u00f0a innihalda falskar uppl\u00fdsingar \u2014 \u00fe\u00e1 \u00e1tt \u00fe\u00fa r\u00e9ttindi.<\/strong><\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eins og vi\u00f0 segjum stundum:<strong> &#8220;Anna\u00f0 heim er m\u00f6gulegt.&#8221;<\/strong>  Ekkert er endanlegt.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00de\u00fa hefur r\u00e9tt til a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0. Ef uppl\u00fdsingar hafa veri\u00f0 stoli\u00f0, misnota\u00f0ar e\u00f0a birtar \u00e1n sam\u00feykkis \u00fe\u00edns, <strong>hefur \u00fe\u00fa r\u00e9tt til a\u00f0 endurheimta \u00fe\u00e6r og fjarl\u00e6gja<\/strong>, \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ti og mannr\u00e9ttindi.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Allt er h\u00e6gt a\u00f0 <strong>sta\u00f0festa<\/strong> og <strong>rannsaka<\/strong>. Allt sem \u00fe\u00fa \u00fearft a\u00f0 gera er a\u00f0 hafa samband vi\u00f0 vi\u00f0eigandi opinbera yfirv\u00f6ld \u00ed \u00fev\u00ed landi e\u00f0a \u00e1 \u00feeim sta\u00f0 \u00fear sem pers\u00f3nuuppl\u00fdsingar \u00fe\u00ednar fundust. \u00de\u00fa getur einnig haft samband vi\u00f0:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>L\u00f6greglan<\/li>\n\n\n\n<li>R\u00e1\u00f0gj\u00f6f fyrir borgara<\/li>\n\n\n\n<li>L\u00f6gfr\u00e6\u00f0ir\u00e1\u00f0gjafarvefir eins og &quot;Which? Legal&quot;<\/li>\n\n\n\n<li>L\u00f6gmannsstofa sem er skr\u00e1\u00f0 \u00e1 vefs\u00ed\u00f0u <strong>L\u00f6gmannaf\u00e9lagsins<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dea\u00f0 getur veri\u00f0 erfitt a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0. Vi\u00f0 g\u00e6tum stundum fundi\u00f0 fyrir \u00f6rv\u00e6ntingu. <strong>En hvert l\u00edti\u00f0 skref skiptir m\u00e1li. \u00deetta eru pers\u00f3nuuppl\u00fdsingar \u00fe\u00ednar.<\/strong><\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u00f0 vernda g\u00f6gnin \u00fe\u00edn hj\u00e1lpar einnig til vi\u00f0 a\u00f0 vernda a\u00f0ra.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pers\u00f3nuuppl\u00fdsingar \u00fe\u00ednar eru ver\u00f0m\u00e6tar.<\/strong><br>\u00de\u00fa hefur r\u00e9tt til a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt sem borgari \u2014 til a\u00f0 verja mannr\u00e9ttindi \u00fe\u00edn og reisn.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"574\" data-src=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Confidential-1024x574.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-99613 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Confidential-1024x574.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1024w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Confidential-300x168.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 300w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Confidential-768x430.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 768w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Confidential-1536x861.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1536w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Confidential-2048x1148.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 2048w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Confidential-1920x1076.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1920w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Confidential.jpeg?size=512x287&lossy=2&strip=1&webp=1 512w\" data-sizes=\"auto\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1024px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1024\/574;\" data-original-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Tr\u00fana\u00f0argagn undir st\u00e6kkunargleri<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hvernig getum vi\u00f0 vernda\u00f0 pers\u00f3nuuppl\u00fdsingar okkar sem borgarar? T\u00f6lvur og stafr\u00e6nt l\u00edf hafa \u00fer\u00f3ast verulega me\u00f0 t\u00edmanum. Me\u00f0 tilkomu internetsins og samf\u00e9lagsmi\u00f0la hafa tengsl okkar \u00e1 netinu teki\u00f0 s\u00edfellt mi\u00f0l\u00e6gri st\u00f6\u00f0u \u00ed daglegu l\u00edfi okkar. Notkun samf\u00e9lagsmi\u00f0la hefur st\u00f6\u00f0ugt breytt venjum okkar og heg\u00f0un okkar. Um 2010 h\u00f3fu opinn hugb\u00fana\u00f0ur- og Linux-samf\u00e9l\u00f6gin a\u00f0 vara f\u00f3lk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"wds_primary_category":1340,"footnotes":""},"categories":[1340,1670,1042],"tags":[],"class_list":["post-99615","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-heilsa","category-um","category-uncategorized-is"],"lang":"is","translations":{"is":99615,"en":12465,"fr":83399,"es":84223,"pt":84556,"it":84925,"de":85338,"ko":85708,"ro":86048,"pl":86280,"tr":86286,"zh":87761,"el":87803,"fi":87809,"sl":87825,"ja":87837,"pt-br":87844,"ar":87856,"et":87873,"bg":87897,"ru":87909,"uk":87922,"th":87949,"da":87959,"he":87966,"hu":87976,"id":87993,"sv":88048,"cs":88653,"lt":89210,"lv":89475,"be":95936,"hr":99454,"sq":99460,"sr":99474,"pa":99561,"nb":99567,"bn":99573,"as":99579,"gu":99585,"ta":99591,"ml":99597,"vi":99603,"ur":99609,"ne":99621,"fa":99627,"ku":99633,"ps":99639,"nl":99645,"jv":99651,"ceb":99657,"sw":99663,"ms":99669,"hy":99675,"cy":99691,"bs":99697,"af":99703,"ky":99717,"uz":99723,"tt":99729,"mn":99761,"kk":99767,"mk":99781,"gl":99787,"an":99793,"ca":99799,"ka":99805,"oc":99811,"eu":99817},"pll_sync_post":{},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99615"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99617,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99615\/revisions\/99617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}