{"id":98492,"date":"2026-07-08T14:12:04","date_gmt":"2026-07-08T13:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?p=98492"},"modified":"2026-07-08T14:12:05","modified_gmt":"2026-07-08T13:12:05","slug":"trafnidiaeth","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?p=98492&lang=cy","title":{"rendered":"Trafnidiaeth:"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"554\" data-src=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Wc-1024x554.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-98489 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Wc-1024x554.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1024w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Wc-300x162.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 300w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Wc-768x416.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 768w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Wc-1536x832.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1536w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Wc-2048x1109.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 2048w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Wc-1920x1040.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1920w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Wc.jpeg?size=512x277&lossy=2&strip=1&webp=1 512w\" data-sizes=\"auto\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1024px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1024\/554;\" data-original-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>Trafnidiaeth:<\/strong><\/h1>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pwrpas prif y dudalen hon yw darparu cyngor i helpu pobl i ddeall a chefnogi treuliad iach a threiglfa&#8217;r coluddyn.<\/strong><\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae treuliad a throsglwyddiad coluddol yn bwysicach nag yr ydym yn aml yn ei sylweddoli. Fel arfer, dylem fynd i&#8217;r toiled (cael symudiad coluddol) unwaith y dydd.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae trawsgludo yn broses gymhleth sy&#8217;n gofyn am gydbwysedd. Gall unrhyw newid yn ein deiet effeithio ar bopeth; ein microbioota, trawsgludo, amsugno maetholion, a lefelau hydradu.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Julia Enders yn esbonio yn ei llyfr <em>Gut: The Inside Story of Our Body&#8217;s Most Underrated Organ<\/em> na ddylem boeni gormod. Os ydych chi&#8217;n y math o berson sy&#8217;n mynd i&#8217;r toiled unwaith y dydd, rydych chi yn y categori sydd \u00e2 risg is o afiechydon sy&#8217;n gysylltiedig \u00e2&#8217;r perfedd.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae hi hefyd yn egluro, pan fyddwn ni&#8217;n mynd i&#8217;r toiled, yn ddamcaniaethol, ni ddylai fod angen gorfodi; dylai ddigwydd yn naturiol. Mae rhai llyfrau a gwefannau&#8217;n amlygu pwysigrwydd neilltuo amser penodol bob dydd i fynd i&#8217;r toiled. Rhaid i ni neilltuo eiliad, ond does dim angen gorfodi.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae hyn yn helpu i gefnogi ein rhythm treulio a&#8217;n cloc corff mewnol. Efallai y dewch ar draws gwybodaeth sy&#8217;n awgrymu y dylem, yn ddamcaniaethol, basio tua 29 cm o garthion y dydd (tua hyd rhan olaf y coluddyn mawr).<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mae peidio \u00e2 mynd i&#x27;r toiled am dridiau yn golygu eich bod wedi&#x27;ch rhwystro.<\/li>\n\n\n\n<li>Gall mynd yn amlach na dwywaith y dydd ddynodi dolur rhydd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pan fo dolur rhydd yn ailddigwydd a&#8217;r achos yn anhysbys, mae&#8217;n bwysig ymgynghori \u00e2 meddyg, gan y gall fod yn beryglus. Gall dolur rhydd aml arwain at broblemau iechyd difrifol.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae chwydu yn symptom arall y dylid ei wirio gan feddyg, yn enwedig os bydd yn digwydd heb achos clir. Os bydd yn digwydd yn rhy aml, gall fod yn beryglus ac arwain at broblemau iechyd a chymhlethdodau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bwyd yn Helpu Trafnidiaeth:<\/strong><\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><strong>Y prif fath o fwyd a argymhellir i gefnogi trawsgludiad y coluddyn yw ffibr.<\/strong> Mae ffibr yn helpu i reoleiddio symudiadau&#8217;r coluddyn yn naturiol ac mae&#8217;n doreithiog mewn ffrwythau a llysiau. Wrth anelu at eich &#8220;<strong>Pum y dydd<\/strong>&#8220;, cofiwch y gall ffrwythau fod yn felys iawn, felly mae&#8217;n well cynnwys mwy o lysiau na ffrwythau. Weithiau, mae bresych, nionod, a garlleg yn llai hawdd eu goddef, felly efallai y bydd angen i chi addasu eich deiet yn unol \u00e2 hynny. Gallwch eu cynnwys o hyd, er enghraifft, drwy eu bwyta&#8217;n achlysurol gyda dogn mwy o reis.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ffactor pwysig arall yw hydradu.<\/strong><br>Gall yfed tua 2 litr o dd\u0175r bob dydd gefnogi treiglad iach yn naturiol.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Os bydd symudiad y coluddyn yn araf, gall bwydydd penodol helpu i ysgogi treuliad.<\/strong><br>Fel yr eglurwyd yn flaenorol, gall cynyddu ffibr, fel bresych, gynyddu symudiadau&#8217;r coluddyn.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rhywbeth da i&#8217;w wybod yw y gall bwyta dau kiwi, er enghraifft, fod yn effeithiol iawn i fynd i&#8217;r toiled yn gyflym (<a href=\"https:\/\/www.consoglobe.com\/\">ConsoGlobe<\/a>).<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym fel arfer yn argymell eirin sych (sydd yn llai asidig na kiwi). Nid yw&#8217;n glir pam fod eirin gwlanog yn cael eu defnyddio&#8217;n fwy cyffredin na kiwi at y diben hwn, ond gall eu halltedd is a&#8217;u blas melysach fod yn ffactorau. Ceisiwch beidio \u00e2 dibynnu ar hyn yn ddyddiol, a chofiwch y gall bwyta bwydydd melys yn y bore achosi pigyn siwgr yn y gwaed ar \u00f4l ymprydio dros nos.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwyddys hefyd fod <strong>coffi, siocri, a the<\/strong> yn helpu i gyflymu trawsyriant y coluddyn.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Lleihau cludiant bwyd:<\/strong><\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae <strong>bwydydd sy&#8217;n helpu i arafu&#8217;r amser cludo<\/strong> yn cynnwys reis naturiol (gwyn neu hanner-cyfan), a argymhellir yn aml. Gall bananas a datys hefyd arafu&#8217;n naturiol amser cludo&#8217;r coluddyn.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Byddwch yn ofalus gyda dyddfedd: maen nhw&#8217;n perthyn i&#8217;r teulu o ffrwythau sych ac yn felys iawn, gyda mynegai glycemig uchel.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y peth pwysicaf yw dod o hyd i gydbwysedd da, gan gofio hefyd i geisio cynyddu&#8217;r defnydd o lysiau (<a href=\"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?p=23\"><em>Dolen<\/em><\/a>)<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Amddiffyniad i&#8217;r Coluddyn:<\/strong><\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pan fydd dolur rhydd arnom, argymhellir osgoi bwyta gormod o fwydydd asidig a gormod o ffibr, gan y gall y rhain annoy y coluddyn ymhellach.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dylem hefyd osgoi bwydydd sy&#8217;n achosi anoddefiadau, yn ogystal \u00e2 bwydydd trwm neu fras, er mwyn gwarchod swyddogaeth yr afu. Mae gan yr afu r\u00f4l ddadwenwyno bwysig, gan helpu&#8217;r corff i amddiffyn ei hun rhag heintiau.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pan fyddwn ni&#8217;n rhwym, nid rhwystr y coluddyn yw&#8217;r prif bryder; yn hytrach, mae angen i ni gefnogi swyddogaeth yr afu ac annog symudiadau coluddol drwy ymweld \u00e2&#8217;r toiled yn rheolaidd.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwyddys hefyd bod halen yn arafu&#8217;r amser cludo bwydydd drwy&#8217;r system dreulio. Gall fod i&#8217;w ganfod mewn bwydydd, fel bwyd m\u00f4r, heb i ni sylweddoli, a gall gyfrannu at ddihydradiad.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Psyllium:<\/strong><\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Psyllium yn atodiad pwysig i&#8217;w grybwyll wrth drafod trosglwyddiad treuliadol.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;n hysbys yn dda am helpu i arafu&#8217;r trawsyriant mewn achosion o ddolur rhydd, tra hefyd yn hwyluso&#8217;r trawsyriant pan fo rhywun wedi&#8217;i gurychu.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Psyllium yn tarddu o wledydd Asiaidd fel India a Phacistan, lle mae wedi cael ei ddefnyddio ers canrifoedd am ei effeithiau buddiol ar rwystr y coluddyn. Fe&#8217;i argymhellir hefyd yn gyffredin i bobl \u00e2 chlefyd Crohn.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un sgil-effaith bosibl i psyllium yw y gall leihau amsugno maetholion neu feddyginiaethau. Os ydych yn cymryd meddyginiaeth, mae&#8217;n ddoeth aros 2\u20133 awr ar \u00f4l cymryd psyllium cyn cymryd eich meddyginiaeth, er mwyn caniat\u00e1u ar gyfer amsugniad gwell.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel bob amser, mae&#8217;n well trafod hyn gyda&#8217;ch meddyg.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Halen:<\/strong><\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel y crybwyllwyd yn flaenorol, nid yw gormod o halen yn dda i iechyd; gall niweidio&#8217;r arennau&#8217;n araf. Ystyrir halen, fel siwgr, yn un o&#8217;r cynhwysion gwaethaf yn ein deiet, gan y gall gael effaith negyddol ar ein hiechyd. Mae&#8217;n cynyddu dadhydradu a gorbwysedd a gall hyd yn oed arwain at fethiant yr arennau.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gellir cymharu&#8217;r arennau \u00e2 lliain cain, sy&#8217;n cael ei ddifrodi&#8217;n raddol dros amser gan arferion afiach.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y ffordd orau o atal y niwed hwn yw cynnal lefelau hydradu da a dilyn deiet a ffordd iach o fyw.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae angen i ni fonitro ein cymeriant halen yn ofalus. Y terfyn a argymhellir yw uchafswm o 3 gram y dydd. Gellir mynd heibio&#8217;r terfyn hwn yn hawdd, gan fod halen yn gwella blas a&#8217;i fod yn cael ei ddefnyddio&#8217;n eang i gadw bwyd. Mae bwydydd uwch-brosesu yn aml yn cynnwys llawer o halen, a dyna pam y argymhellir prynu cynhwysion amrwd a pharatoi prydau ein hunain.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel y crybwyllwyd yn flaenorol, os byddwn yn cynyddu ein bwyta o bysgod a\/neu gregyn bylchog, dylem hefyd fod yn ofalus, gan y gall hyn godi ein cymeriant halen yn anfwriadol heb i ni sylweddoli hynny.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"240\" height=\"240\" data-src=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/unnamed.png?lossy=2&strip=1&webp=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-98491 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/unnamed.png?lossy=2&strip=1&webp=1 240w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/unnamed-150x150.png?lossy=2&strip=1&webp=1 150w\" data-sizes=\"auto\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 240px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 240\/240;\" data-original-sizes=\"(max-width: 240px) 100vw, 240px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un ffordd o wirio faint o halen rydych chi&#8217;n ei fwyta yw sganio cynnyrch ar hap i wirio o dro i dro a yw lefel yr halen yn gywir (yn dangos statws Gwyrdd \/ Coch). Mwy o wybodaeth am Ap Symudol Sganio Yuka ar (<a href=\"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?p=5853\"><em>Dolen<\/em><\/a>). Dolen Gwefan Yuka hefyd: <a href=\"https:\/\/yuka.io\/en\/\">https:\/\/yuka.io\/en\/<\/a><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"585\" data-src=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Firefly_367c63a3-62b4-44c7-877b-06bcbab63613-1024x585.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-98490 lazyload\" style=\"--smush-placeholder-width: 1024px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1024\/585;width:840px;height:auto\" data-srcset=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Firefly_367c63a3-62b4-44c7-877b-06bcbab63613-1024x585.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1024w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Firefly_367c63a3-62b4-44c7-877b-06bcbab63613-300x171.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 300w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Firefly_367c63a3-62b4-44c7-877b-06bcbab63613-768x439.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 768w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Firefly_367c63a3-62b4-44c7-877b-06bcbab63613.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1507w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Firefly_367c63a3-62b4-44c7-877b-06bcbab63613.jpeg?size=512x293&lossy=2&strip=1&webp=1 512w\" data-sizes=\"auto\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" data-original-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pryd Bwyd y Matrics (Mae ei bwysigrwydd ei hun gan bob cynhwysyn, a gall ddylanwadu ar y deiet cyfan).<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trafnidiaeth: Pwrpas prif y dudalen hon yw darparu cyngor i helpu pobl i ddeall a chefnogi treuliad iach a threiglfa&#8217;r coluddyn. Mae treuliad a throsglwyddiad coluddol yn bwysicach nag yr ydym yn aml yn ei sylweddoli. Fel arfer, dylem fynd i&#8217;r toiled (cael symudiad coluddol) unwaith y dydd. Mae trawsgludo yn broses gymhleth sy&#8217;n gofyn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"wds_primary_category":1612,"footnotes":""},"categories":[1612,1572],"tags":[],"class_list":["post-98492","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bwyd","category-iechyd"],"lang":"cy","translations":{"cy":98492,"en":28214,"fr":83393,"es":84158,"pt":84505,"it":84893,"de":85309,"ko":85677,"ro":86008,"tr":86218,"pl":86225,"zh":86532,"el":87310,"fi":87317,"sl":87324,"ja":87331,"pt-br":87338,"ar":87345,"et":87352,"bg":87359,"ru":87366,"uk":87373,"th":87380,"da":87387,"he":87394,"hu":87401,"id":87408,"sv":87415,"cs":88589,"lv":89221,"lt":89263,"be":95860,"vi":97610,"ur":97819,"is":97826,"ne":97833,"fa":97840,"ku":97847,"ps":97854,"sr":98282,"pa":98289,"nb":98296,"bn":98367,"as":98374,"gu":98381,"ta":98388,"ml":98395,"nl":98402,"jv":98409,"ceb":98416,"sw":98423,"ms":98430,"hy":98437,"bs":98444,"af":98451,"ky":98458,"uz":98465,"hr":98479,"sq":98485,"tt":98499,"mn":98506,"kk":98513,"mk":98520,"gl":98527,"an":98534,"ca":98547,"ka":98554,"oc":98561,"eu":98568},"pll_sync_post":{},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98492"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98494,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98492\/revisions\/98494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}