{"id":100320,"date":"2026-07-12T17:40:27","date_gmt":"2026-07-12T16:40:27","guid":{"rendered":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?p=100320"},"modified":"2026-07-12T17:40:28","modified_gmt":"2026-07-12T16:40:28","slug":"si-te-mbrojme-kujtesen-tone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?p=100320&lang=sq","title":{"rendered":"Si t\u00eb mbrojm\u00eb kujtes\u00ebn ton\u00eb?"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1925\" height=\"1284\" data-src=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AdobeStock_255151726.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-100319 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AdobeStock_255151726.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1925w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AdobeStock_255151726-300x200.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 300w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AdobeStock_255151726-1024x683.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1024w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AdobeStock_255151726-768x512.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 768w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AdobeStock_255151726-1536x1025.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1536w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AdobeStock_255151726-1619x1080.jpeg?lossy=2&strip=1&webp=1 1619w, https:\/\/b3449707.smushcdn.com\/3449707\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AdobeStock_255151726.jpeg?size=512x342&lossy=2&strip=1&webp=1 512w\" data-sizes=\"auto\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1925px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1925\/1284;\" data-original-sizes=\"(max-width: 1925px) 100vw, 1925px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Si funksionon kujtesa? Si t\u00eb ndihmojm\u00eb kujtes\u00ebn ton\u00eb?<\/strong><\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Memorja jon\u00eb \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ndryshon vazhdimisht gjat\u00eb jet\u00ebs son\u00eb. Ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebrmendim &#8220;<strong>neuroplastisitetin e trurit<\/strong>&#8221; p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar aft\u00ebsin\u00eb e trurit ton\u00eb p\u00ebr t&#8217;u ndryshuar dhe rigjeneruar vetveten, duke ruajtur sh\u00ebndetin me ngritje e zbritje, por me kalimin e mosh\u00ebs dhe t\u00eb koh\u00ebs, kujtesa ngadal\u00eb zvog\u00eblohet.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por edhe n\u00ebse kujtesa jon\u00eb po ulet ngadal\u00eb, ekzistojn\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb shumta p\u00ebr ta arg\u00ebtuar at\u00eb (kujtesa afatgjat\u00eb p\u00ebr &#8220;<strong>suvenir t\u00eb vjet\u00ebr<\/strong>&#8221; nga para 10 vjet\u00ebsh ose kujtesa afatshkurt\u00ebr kur p\u00ebrpiqemi t\u00eb kujtojm\u00eb gj\u00ebra nga para 5 minutash). T\u00eb dyja jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, por gjithashtu varen nga disponimi, vet\u00ebbesimi ose stresi yn\u00eb.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ndonj\u00ebher\u00eb themi se harresa e gj\u00ebrave gjithashtu ndihmon n\u00eb reduktimin e stresit dhe lejon rritjen e lumturis\u00eb. T\u00eb dy veprimet (t\u00eb mbash mend gj\u00ebrat) dhe (t\u00eb harrosh gj\u00ebrat) jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. Apropo, a e dini se n\u00eb Mbrojtjen e t\u00eb Dh\u00ebnave ekziston edhe &#8220;E <strong>drejta p\u00ebr t&#8217;u harruar<\/strong>&#8220;? Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe mund t\u00eb kund\u00ebrshtohet nga &#8220;<strong>Detyra e P\u00ebrkujtimit<\/strong>&#8220;, si\u00e7 themi n\u00eb Histori.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u00e7ka e r\u00ebnd\u00ebsishme lidhur me kujtes\u00ebn \u00ebsht\u00eb se ajo funksionon me &#8220;<strong>Asociacion<\/strong>&#8221; dhe mund t\u00eb krahasohet edhe si nj\u00eb &#8220;<strong>Musk\u00ebl<\/strong>&#8220;: sa m\u00eb shum\u00eb ta b\u00ebsh t\u00eb punoj\u00eb, aq m\u00eb shum\u00eb do t\u00eb mbash mend gj\u00ebra. Ekziston nj\u00eb shprehje &#8220;<strong>P\u00ebrdoreje ose humbjeje<\/strong>&#8221; dhe kujtesa funksionon n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb si nj\u00eb muskul: duhet ta p\u00ebrdorim her\u00eb pas here, p\u00ebrndryshe dob\u00ebsohet dhe b\u00ebhet e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrdorur, ashtu si muskujt e tjer\u00eb.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka disa ushtrime t\u00eb thjeshta q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar mbi kujtes\u00ebn ton\u00eb, pa asnj\u00eb p\u00ebrpjekje, thjesht duke adoptuar zakone t\u00eb reja:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ideja e par\u00eb q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb mund ta zbatojm\u00eb leht\u00ebsisht p\u00ebr t\u00eb punuar mbi kujtes\u00ebn ton\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb ruajtur kujtimet e vjetra, ashtu si\u00e7 shpjegon reperi &quot;Disiz La Peste&quot; n\u00eb k\u00ebng\u00ebn e tij &quot;<em>Je les guarde<\/em>&quot;: &quot;Le passee comme un petit musee, je m&#x27;y promene pour me faire du bien, je les guardes, je les guardes, je les guardes, mes souvenirs sont des pages sur les toiles&quot; <em>(&quot;<em>E kaluara \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb muze i vog\u00ebl, un\u00eb sh\u00ebtis aty p\u00ebr t&#x27;u ndjer\u00eb mir\u00eb, i ruaj, i ruaj, i<\/em><\/em> ruaj, kujtimet e mia jan\u00eb faqe mbi <em><em>kanavac\u00eb&quot; I ruaj, i ruaj, i ruaj; kujtimet e mia jan\u00eb faqe mbi kanavaca.&quot;<\/em>)<\/em>. Ruajtja e fotove t\u00eb vjetra dhe shikimi i tyre her\u00eb pas here ndihmojn\u00eb n\u00eb ruajtjen e kujtes\u00ebs pa p\u00ebrpjekje; \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur kontaktin me miqt\u00eb dhe familjen, duke sjell\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb kur i shikon n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/li>\n\n\n\n<li>Di\u00e7ka q\u00eb gjithashtu e propozoi matematikani C\u00e9dric Villani (fitues i Medaljes Fields) n\u00eb librin e tij autobiografik <em>Lindja e nj\u00eb Teoreme: Nj\u00eb Aventur\u00eb Matematikore<\/em> (2015). \u00c7do mbr\u00ebmje para p\u00ebrfundimit t\u00eb dit\u00ebs shtrihuni n\u00eb dysheme n\u00eb pozicionin e jog\u00ebs &quot;Savasana&quot; (Pozicioni i Pushimit) dhe p\u00ebrpiquni t\u00eb relaksoheni p\u00ebr disa minuta duke b\u00ebr\u00eb disa ushtrime t\u00eb vogla frym\u00ebmarrjeje ose \u00e7do gj\u00eb tjet\u00ebr qet\u00ebsuese, dhe p\u00ebrpiquni t\u00eb rikujtoni \u00e7do moment t\u00eb dit\u00ebs nj\u00eb nga nj\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kronologjike. Si t\u00eb rishikonim dit\u00ebn ton\u00eb dhe pastaj n\u00eb fund t\u00eb jav\u00ebs mund t\u00eb p\u00ebrpiqemi t\u00eb kujtojm\u00eb t\u00eb gjitha ngjarjet q\u00eb ndodh\u00ebn.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Puna me kujtes\u00ebn bazohet n\u00eb asociacion; n\u00ebse harrojm\u00eb gj\u00ebra, thjesht duke u futur n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn situat\u00eb dhe duke b\u00ebr\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat gj\u00ebra ndihmon trurin dhe kujtes\u00ebn t&#x27;i mbajn\u00eb mend m\u00eb leht\u00eb.<\/li>\n\n\n\n<li>Gjithashtu, n\u00ebse kemi harruar plot\u00ebsisht di\u00e7ka, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr ta kujtuar \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i asociacioneve; p\u00ebrpiqu t\u00eb kujtosh di\u00e7ka q\u00eb lidhet me at\u00eb q\u00eb ke harruar, sepse kjo ndihmon q\u00eb kujtimi t\u00eb rikthehet m\u00eb leht\u00eb.<\/li>\n\n\n\n<li>Ndonj\u00ebher\u00eb, n\u00ebse duam t\u00eb kujtojm\u00eb di\u00e7ka dhe kemi v\u00ebshtir\u00ebsi, m\u00eb mir\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb mos insistojm\u00eb shum\u00eb. Thjesht ndaloni s\u00eb menduari p\u00ebr t\u00eb, dhe pas dhjet\u00eb minutash mendoni p\u00ebrs\u00ebri; kjo gjithashtu mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb kujtes\u00eb.<\/li>\n\n\n\n<li>Nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb her\u00eb pas here kemi mund\u00ebsi t\u00eb dim\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb an\u00ebtar i familjes ose i miqve, i cili, kur takohemi, na kujton diskutime ose situata t\u00eb kaluara. Kjo ndihmon kujtes\u00ebn e grupit, sepse, duke qen\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, na rikujtojn\u00eb di\u00e7ka q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb e din\u00eb dhe shtojn\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ishte harruar. Duke folur p\u00ebr to, ndihmojm\u00eb q\u00eb t\u00eb kujtojm\u00eb m\u00eb mir\u00eb.<\/li>\n\n\n\n<li>Nj\u00eb stil jetese i sh\u00ebndetsh\u00ebm, shmangia e stresit, praktika e v\u00ebmendjes s\u00eb plot\u00eb, ushqyerja e sh\u00ebndetshme, gjumi i mir\u00eb dhe niveli i mir\u00eb i hidratimit gjithashtu ndihmojn\u00eb shum\u00eb n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e kujtes\u00ebs (<em><a href=\"https:\/\/healthinyourplanet.com\/?page_id=81727&amp;lang=es\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Link<\/a><\/em>)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u00e7ka tjet\u00ebr q\u00eb duhet ta dini p\u00ebr kujtes\u00ebn \u00ebsht\u00eb se sa m\u00eb t\u00eb sigurt jemi, aq m\u00eb shum\u00eb punon kujtesa.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mos hezitoni t\u00eb flisni me mjek\u00ebt tuaj p\u00ebr \u00e7do problem me kujtes\u00ebn; \u00ebsht\u00eb detyra e tyre t\u00eb jen\u00eb pran\u00eb jush p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Mos u shqet\u00ebsoni p\u00ebr t\u00eb shpjeguar problemet ose shqet\u00ebsimet tuaja. Gjithashtu, mund t\u00eb gjeni grupe njer\u00ebzish dhe organizata bamir\u00ebse q\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb m\u00ebsimin e teknikave p\u00ebr t\u00eb ushtruar kujtes\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb luajtur me t\u00eb.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju lutem mos u shqet\u00ebsoni kaq shum\u00eb n\u00ebse harroni di\u00e7ka; \u00ebsht\u00eb gjithashtu di\u00e7ka q\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr t\u00eb shmangur stresin e tep\u00ebrt, si\u00e7 p\u00ebrmend\u00ebm. Ndonj\u00ebher\u00eb harrojm\u00eb gj\u00ebra m\u00eb shpesh, var\u00ebsisht nga disponimi yn\u00eb.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Memorja jon\u00eb \u00ebsht\u00eb selektive, por nuk duhet t\u00eb shqet\u00ebsohemi shum\u00eb. P\u00ebr shkak t\u00eb neuroplastisitetit t\u00eb trurit, n\u00eb \u00e7do rast ruani besimin te vetja dhe te memorja juaj. Vazhdoni t\u00eb shikoni fotot e vjetra dhe suvenir\u00ebt e vjet\u00ebr; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ushtruar memorien.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eb ruash fotografi t\u00eb vjetra dhe t&#8217;i rishikosh her\u00eb pas here \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t&#8217;u kujtuar dhe p\u00ebr t\u00eb ruajtur kujtes\u00ebn.<\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Si funksionon kujtesa? Si t\u00eb ndihmojm\u00eb kujtes\u00ebn ton\u00eb? Memorja jon\u00eb \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ndryshon vazhdimisht gjat\u00eb jet\u00ebs son\u00eb. Ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebrmendim &#8220;neuroplastisitetin e trurit&#8221; p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar aft\u00ebsin\u00eb e trurit ton\u00eb p\u00ebr t&#8217;u ndryshuar dhe rigjeneruar vetveten, duke ruajtur sh\u00ebndetin me ngritje e zbritje, por me kalimin e mosh\u00ebs dhe t\u00eb koh\u00ebs, kujtesa ngadal\u00eb zvog\u00eblohet. Por [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"wds_primary_category":1248,"footnotes":""},"categories":[1248],"tags":[],"class_list":["post-100320","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-shendeti"],"lang":"sq","translations":{"sq":100320,"ku":100567,"en":12410,"fr":83447,"es":84243,"pt":84543,"it":84951,"de":85359,"ko":85728,"ro":86068,"pl":86340,"tr":86377,"zh":88367,"el":88384,"fi":88389,"sl":88394,"ja":88399,"pt-br":88404,"ar":88409,"et":88632,"bg":88664,"ru":88764,"uk":88789,"th":88820,"da":88849,"he":88969,"hu":89014,"id":89113,"sv":89118,"cs":89201,"lt":89633,"lv":89812,"be":95950,"hr":100218,"sr":100357,"pa":100362,"nb":100390,"bn":100407,"as":100416,"gu":100441,"ta":100493,"ml":100535,"vi":100540,"ur":100545,"is":100550,"ne":100555,"fa":100561,"ps":100572,"nl":100579},"pll_sync_post":{},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=100320"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100322,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100320\/revisions\/100322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=100320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=100320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/healthinyourplanet.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=100320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}